ဆန်းစစ်ချက်
မင်းအောင်လှိုင်သည် သူဦးဆောင်နေသည့် စစ်အုပ်စုကို အမည်ခံ အရပ်သားအစိုးရ အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ မိမိကိုယ် မိမိ သမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကုလသမဂ္ဂတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်ကို ခန့်အပ်နိုင်ရန် သံတမန်ရေးအရ ထိုးစစ်ဆင်လျက်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ နေရာကို စစ်အုပ်စု၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က မရနိုင်ဘဲ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ဦးဆောင်သော လက်ရှိ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကသာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်း သာလွန်နေသည်။ ဤအရေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ကော်မတီဝင် နိုင်ငံအချို့အပေါ်တွင် တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့၏ ဩဇာသက်ရောက်နိုင်ခြေ ရှိသည်ဟု ယူဆသူများလည်း ရှိနေသည်။ သို့သော်လည်း ကုလသမဂ္ဂ "နည်းဥပဒေ ၂၉" ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ အကာအကွယ်ပေးမှုများနှင့် ကော်မတီဝင် အင်အားကြီး သုံးနိုင်ငံ၏ လက်တွေ့နိုင်ငံရေးနှင့် သံတမန်ရေး ဂုဏ်သိက္ခာအကြား ချိန်ခွင်လျှာ ညှိနိုင်ခြေ ရှိနေမှုကြောင့် လက်ရှိ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဖက်တွင် အားသာချက်များ ရှိနေသည်။
ဤဆောင်းပါးတွင် တရုတ်-မြန်မာဆက်ဆံရေး၏ သမိုင်းဝင်မဟာဗျူဟာမြောက် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများ၊ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှု အပြီး စစ်ကောင်စီအပေါ် ထားရှိသည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးရာ ချဉ်းကပ်မှုနှင့် တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ရေရှည်ထောက်ခံအားပေးပါက ရရှိလာနိုင်သည့် ပထဝီနိုင်ငံရေးနှင့် ပထဝီစီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်များကို နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး သီအိုရီများ၏ ရှုထောင့်မှ သုံးသပ်တင်ပြထားသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော စစ်အုပ်စုသည် သံတမန်ရေးအရ အထီးကျန်သွားပြီဟု အများက ယူဆခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း မင်းအောင်လှိုင်သည် ရုရှား၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ထိုင်းတို့တွင် ကြိုဆိုဧည့်ခံမှုများ ရရှိခဲ့ခြင်း၊ SCO၊ BIMSTEC နှင့် Eurasian Charter ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပါဝင်လာခြင်းတို့ဖြင့် သံတမန်ရေး ခြေလှမ်းသစ်များလှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းများကြောင့် ကုလသမဂ္ဂရှိ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်နေရာကို ပြန်လည်ရရှိရန် မင်းအောင်လှိုင်က မျှော်လင့်နေသော်လည်း၊ ကုလသမဂ္ဂ သံတမန် ခန့်အပ်ရေး ကော်မတီ၏ သမိုင်းဝင် စံနမူနာများ၊ အာဆီယံ၏ ကွဲပြားသော ရပ်တည်ချက်နှင့် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ လက်တွေ့နိုင်ငံရေး အခြေအနေများအရ စစ်ကောင်စီ၏ သံတမန်ရေး ကစားကွက်များသည် ကုလသမဂ္ဂတွင် အောင်မြင်နိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း ဤဆောင်းပါးတွင် သုံးသပ်ထားပါသည်။
ဤဆောင်းပါးသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားသက်သက်အခြေပြု မူဝါဒကို သုံးသပ်ထားပြီး၊ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရန် ကြိုးပမ်းမှုသည် မဟာဗျူဟာမြောက် မှားယွင်းသော တွက်ချက်မှုတခုဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။ မြန်မာ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ နယ်မြေစိုးမိုးမှု၊ စစ်တပ်၏ နယ်စပ်ထိန်းချုပ်ခွင့် ဆုံးရှုံးမှုနှင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးပြိုလဲမှုတို့ကို လျစ်လျူရှုခြင်းဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ နိုင်ငံတကာပုံရိပ်၊ ရေရှည်လုံခြုံရေးနှင့် အနာဂတ် မြန်မာပြည်သူများနှင့် ဆက်ဆံရေးတို့ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟုလည်း သုံးသပ်ထားပါသည်။
ဤဆောင်းပါးသည် အာဆီယံနှင့် ကုလသမဂ္ဂတို့၏ မြန်မာ့အရေး ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုများသည် စစ်အုပ်စုက စွပ်စွဲသကဲ့သို့ "ပြည်တွင်းရေး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း" မဟုတ်ကြောင်း ဆွေးနွေးတင်ပြထားသည်။ အာဆီယံပဋိညာဉ်သည် ပြည်တွင်းရေး ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေးမူနှင့် ဒေသတွင်း စုပေါင်းတာဝန်ယူမှုတို့ကို ဟန်ချက်ညီညီ ပြဌာန်းထားကြောင်း စာရေးသူက ထောက်ပြထားသည်။ အထူးသဖြင့် စစ်အုပ်စုကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် ဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက်တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အပါအဝင် သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ထို့ပြင် မြန်မာ့ပဋိပက္ခကြောင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဒုက္ခသည်ပြဿနာ၊ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှု ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ဤအရေးသည် ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်လာသည့် ပြဿနာ ဖြစ်လာပြီး နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ကြားဝင်စေ့စပ်ရန် လုံလောက်သော တရားဝင်မှုကို ဖြစ်စေသည်ဟု စာရေးသူက သုံးသပ်ထားသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း ပေါ်ထွန်းခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာစည်းမျဉ်းစနစ်သည် နိုင်ငံရေးစနစ်အမျိုးမျိုးနှင့် အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားများကြောင့် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံအမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်လာသည့် (multipolar) ကမ္ဘာဆီသို့ ကူးပြောင်းနေပြီဖြစ်သည်။
ဆောင်းပါးရှင် Edward Johns ကမူ ဤဖြစ်ရပ်သည် စနစ်တခုလုံး ပြိုလဲပျက်စီးခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ ဒွန်တွဲနေသည့် အကူးအပြောင်းကာလ တခုသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဤအကူးအပြောင်းကို ထိန်းကျောင်းနိုင်ရန်အတွက် Johns က "နိုင်ငံရေးဆွဲအား" (political gravity) ဟူသော အယူအဆကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် ဘုံတာဝန်ယူမှုတို့ကို ဟန်ချက်ညီစေသကဲ့သို့၊ အင်အားပြိုင်ဆိုင်မှုများမှတဆင့် ပဋိပက္ခများ မဖြစ်ပွားစေရန် တားဆီးပေးသည့် ဘုံစံနှုန်းများ၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှုများ လိုအပ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ကမ္ဘာ့တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုနှင့် မတူကွဲပြားမှုတို့အကြား မျှခြေတခု လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၁ ရာစု၏ စိန်ခေါ်မှု အမှန်မှာ အင်အားကြီးနိုင်ငံ အမြောက်အမြားရှိနေသည့် ဤကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းကို တာဝန်ယူမှုရှိရှိ ထိန်းကျောင်းနိုင်မည့် "နိုင်ငံရေးဆွဲအား" တရပ်ကို စုပေါင်းတည်ဆောက်ရန်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆောင်းပါးရှင်က တင်ပြထားသည်။
မိတ်ဆက် ။ ။ မြန်မာစစ်တပ်သည် အဆင့်မြင့် အီလက်ထရောနစ် စစ်ဆင်ရေးနည်းပညာများနှင့် နိုင်ငံခြားဖြစ် အလိုအလျောက် ပစ်မှတ်ရှာ ဗုံးကြဲဒရုန်းများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုလာသည်နှင့်အမျှ၊ တစ်ချိန်က တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အသာစီးရခဲ့သော ဝေဟင်စိုးမိုးမှုမှာ ယခုအခါ ခေတ်မီဆန်းသစ်သည့် နည်းပညာမြင့် တန်ပြန်ထိုးစစ်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီဖြစ်သည်။
အထူးပြုချက် ။ ။ ဤသုံးသပ်ချက်တွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ “နည်းပညာဆိုင်ရာ အလှည့်အပြောင်း” ကို လေ့လာတင်ပြထားပြီး၊ နိုင်ငံတကာမှ တင်သွင်းလာသော လိုင်းနှောင့်ယှက်ရေး (jamming) နည်းပညာများက တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ ဒရုန်းများကို မည်သို့ အားနည်းသွားစေသည်ကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နှစ်ဖက်စလုံးက တိကျသေချာသော FPV (First-Person View) အသေခံဒရုန်း (kamikaze) တိုက်ခိုက်မှုများကို ပိုမိုအရှိန်မြှင့် အသုံးပြုလာမှုကို ဆန်းစစ်ထားသည်။